Hendrik van der Noot
Van der Noot was een invloedrijke leider van de conservatieve stroming tijdens de Brabantse Omwenteling. Hij verdedigde traditionele privileges en verzette zich tegen de hervormingen van Jozef II.
Bronnen en leesopdracht
Open de drie bronnen en noteer telkens 2 kernpunten.
🔗 Brabantse Omwenteling (Wikipedia)
🔗 Boerenkrijg (Encyclopedie van de Vlaamse Beweging)
🔗 Boerenkrijg in de Kempen (Web Archive - Genk.com)
Korte maar krachtige samenvatting:
De Brabantse Omwenteling (tegen het Oostenrijkse bewind van Jozef II) was vooral een politieke opstand, met veel invloed van elites in steden. De Boerenkrijg was later vooral een volksopstand op het platteland tegen de Franse bezetting en de verplichte dienstplicht. Figuren zoals Jan Frans Vonck helpen om deze periode te begrijpen: ideeën over vrijheid, rechten en macht botsten met oude structuren en met buitenlandse controle.
Tip: gebruik de extra bron uit Genk/Kempen om te zien hoe de Boerenkrijg lokaal beleefd werd, naast de algemene uitleg van Historiek en EVB.
Wie was Jan Frans Vonck? Wat was zijn idee?
Jan Frans Vonck was een jurist en een belangrijke figuur binnen de Brabantse Omwenteling. Hij vond dat politieke inspraak niet alleen bij een kleine elite mocht liggen, maar breder gedragen moest worden. Zijn idee draaide dus om meer vertegenwoordiging en een modernere politieke cultuur binnen de Zuidelijke Nederlanden.
Keizer Jozef II
Jozef II was de Habsburgse vorst tegen wie de Brabantse Omwenteling zich keerde. Zijn centraliserende hervormingen botsten met lokale tradities, instellingen en religieuze gevoeligheden.
Wat hebben ze gemeen? Wat verschilt er?
Gemeen: beide waren opstanden in de Zuidelijke Nederlanden, met verzet tegen buitenlandse macht en tegen ingrepen in tradities en religie.
Verschil: de Brabantse Omwenteling was meer politiek-elitair en stedelijk; de Boerenkrijg was meer volks, landelijk en sterk gericht tegen dienstplicht en Franse bezetting.
Tip: focus op oorzaak, wie meedeed, en welke boodschap voor vandaag relevant blijft.
